Korter in het ziekenhuis, meer zorg daarbuiten

De Belgische ziekenhuiszorg staat op een kantelpunt. Volgens KCE-rapport 412A (januari 2026) verschuift de zorg al jaren weg van lange ziekenhuisopnames naar daghospitalisatie, ambulante zorg en nazorg buiten het ziekenhuis. Die evolutie is geen theorie meer, maar duidelijk zichtbaar in de cijfers.

De cijfers: efficiëntie zonder extra risico

Op basis van meer dan 25 miljoen ziekenhuisverblijven (2008–2022) stelt het KCE vast:

  • Gemiddelde verblijfsduur: van 6 naar 5 dagen (-16,7%)
  • Geplande chirurgie in dagopname: van 58% naar 66% (+13,8%)
  • 30-dagen heropname: stabiel
  • 30-dagen mortaliteit: stabiel

Conclusie: Belgische ziekenhuizen slagen erin efficiënter te werken zonder in te boeten op patiëntveiligheid.

Waarom verblijven korter worden

De verkorting is het resultaat van meerdere factoren:

  • minimaal invasieve chirurgie → sneller herstel
  • betere preoperatieve screening → minder opname vooraf
  • sterkere klinische protocollen

Tegelijk stijgt de zorgintensiteit tijdens het verblijf. Zorgverleners moeten in minder tijd meer regelen, met een snellere en complexere ontslagplanning als gevolg.

Sneller ontslag = grotere nood aan goede nazorg

Kortere opnames werken alleen als de overgang naar nazorg vlot verloopt.
En net daar wringt het vandaag nog te vaak.

Het KCE wijst op duidelijke knelpunten:

  • bij 85-plussers blijft het heropnamerisico rond 10%
  • beperkte datadeling tussen ziekenhuis en nazorg
  • versnipperde communicatie
  • hoge administratieve druk
  • structureel personeelstekort

Transmurale zorg – samenwerking over instellingen heen – is daarom geen optie, maar een voorwaarde.

Digitale zorgcoördinatie als hefboom

In dit spanningsveld spelen digitale platformen (zoals gloria.care) een sleutelrol.

Door ziekenhuizen, woonzorgcentra, revalidatiecentra en thuiszorg digitaal te verbinden, wordt het mogelijk om:

  • sneller geschikte vervolgzorg te vinden
  • realtime capaciteit en wachtlijsten te raadplegen
  • patiëntinformatie veilig te delen
  • ligdagen en last-minute oplossingen te vermijden

Ziekenhuizen zoals AZ Sint-Jan Brugge rapporteren een beter overzicht van aanvragen en vlottere communicatie met zorgvoorzieningen.

Wat levert dit concreet op?

  • Sociale diensten in ziekenhuizen
    • Sneller en beter voorbereid ontslag
    • Minder ligdagen door vlottere doorverwijzing
    • Realtime overzicht van beschikbare vervolgzorg
  • Woonzorgcentra
    • Meer grip op instroom en bedbezetting
    • Efficiënt beheer van wachtlijsten en kamers
    • Minder losse telefoons en e-mails
  • Revalidatiecentra
    • Snellere overdracht bij opname na ziekenhuisverblijf
    • Tijdige en veilige toegang tot relevante patiëntinformatie
  • Mantelzorgers en families
    • Minder zoek- en regelwerk in een stressvolle periode
    • Duidelijk overzicht van mogelijke zorgopties
    • Meer houvast bij de overgang van ziekenhuis naar nazorg

Belangrijk: integratie met elektronische patiëntendossiers (EPD’s) en bestaande software is cruciaal om dubbele registratie te vermijden en fouten te beperken.

Ook mantelzorgers voelen de impact

Kortere ziekenhuisverblijven verschuiven veel coördinatielast naar families. Mantelzorgers moeten in korte tijd zorg organiseren, vaak zonder duidelijk overzicht.

Digitale zorgcoördinatie helpt door:

  • transparantie over zorgopties
  • minder losse telefoons en mails
  • meer houvast op een stressvol moment

Dat vermindert niet alleen administratieve druk, maar ook psychosociale belasting.

Conclusie

Het KCE-rapport 412A bevestigt wat veel zorgverleners al ervaren:
de verschuiving naar kortere ziekenhuisopnames is veilig én noodzakelijk.

Maar ze werkt alleen als:

  • nazorg tijdig en goed georganiseerd is
  • informatie vlot gedeeld wordt
  • zorgactoren echt als één netwerk samenwerken

Digitale zorgcoördinatie vormt daarbij een cruciale bouwsteen. Door data, mensen en zorgvoorzieningen te verbinden, maken we de zorg efficiënter, menselijker en beter afgestemd op het leven buiten het ziekenhuis.